W czasach komunistycznych (które, dzięki Bogu, Wałęsie i paru innym) mamy już za sobą, krążył wśród studentów biologii następujący dowcip: podczas egzaminu z anatomii profesor pokazuje zdającym dwa szkielety ludzkie. "Czyje to szkielety?" - pyta na przetarcie. Studenci jednak, nieco zastraszeni, siedzą cicho. "Czyje to szkielety?!" - powtarza profesor, coraz bardziej zdenerwowany. Na sali cisza. W końcu profesor nie wytrzymuje i wybucha: "No nie, o czym żeście się przez te całe 5 lat uczyli?" Na to jeden ze studentów: "Nie może być! Marks i Engels?!"

Pół żartem, pół serio można zaryzykować stwierdzenie, że dziewięciu na dziesięciu studentów etnologii wykrzyknęłoby dziś w podobnej sytuacji: "Niemożliwe! Malinowski?!"

Każdy, kto odróżnia choć w podstawowym zakresie etnologię od ichtiologii i antropologię od androidów, przystąpi do lektury Dziennika w ścisłym tego słowa znaczeniu z mniej lub bardziej określonym nastawieniem. Będzie to, rzecz jasna, wynikiem znaczącego wkładu Bronisława Malinowskiego do dorobku uprawianej przezeń dyscypliny, ale i lektury wstępu do najnowszego wydania dzieła, którego autorka Grażyna Kubica rozpływa się w pochwałach dla uczonego i broni go przed atakami recenzentów niczym zaborcza harpia złapanych w sidła podróżników.

Przed przystąpieniem do lektury Dziennika... czytelnik spodziewa się zatem książki niezwykłej, nowatorskiej i przełomowej, czegoś w rodzaju Zwrotnika Raka czy Różoukrzyżowania Henry-ego Millera, tyle że na gruncie antropologii.

Zatrzymajmy się na chwilę przy tym porównaniu. Kamieniem milowym w rozwoju postnowoczesnej literatury i zasługą Millera, człowieka, który jak określiła to Erika Jong1, "dał światu bujność narracji w pierwszej osobie i czas teraźniejszy" było stworzenie zupełnie nowej, maksymalnie zbliżonej do "prawdziwego życia" konwencji narracyjnej, której sens w skrócie da się wyrazić w jakże subtelnym i lapidarnym stwierdzeniu samego pisarza: "Książka paryska: w pierwszej osobie, bez cenzury, bez konstrukcji "pierdol wszystko!" Od czasu wydania w Stanach Zjednoczonych Zwrotników... nic nie było już takie jak dawniej. Człowiek o "twardym sercu i sześciocalowym członku" przeszedł do historii, do Kolosa z Maroussi czy Czarnej wiosny odwoływali się Kerouac, Ginsberg, Nin, Jong, Mailer i wielu (czy też wiele...) innych, zawsze zaś łasi na pokusy futurologii krytycy zaczęli znacznie śmielej niż w czasach D.H. Lawrence'a kreślić wizje autobiografii jako jedynej prawdziwej literatury przyszłości.